Het verschil tussen stereotypen en archetypes

Het verschil tussen stereotypen en archetypes

Stereotypen zijn enkele dominante eigenschappen en archetypes hebben enkele dominante eigenschappen. Dit verschil is van groot belang omdat het ervoor zorgt dat stereotypen een eindpunt zijn in personageontwikkeling terwijl archetypes slechts een beginpunt zijn.

Hoewel elke scenarist zich daarvan bewust is, heeft hij toch de neiging om bij het uitwerken van archetypes uitsluitend vast te houden aan die dominante kenmerken. Terwijl zeggen dat er dominante kenmerken zijn impliceert dat er ook onderliggende en/of ondergeschikte kenmerken zijn. In werkelijkheid draagt elk archetype – in tegenstelling tot het stereotype – àlle kenmerken in zich. Een dominant kenmerk van de ‘hero’ is dat hij autonoom is en een dominant kenmerk van de ‘innocent’ is dat hij afhankelijk is. Het is een dwaling te denken dat de ‘hero’ derhalve nooit afhankelijk is en de ‘innocent’ niets autonoom kan doen.

Dit allesomvattende zorgt ervoor dat de reacties van archetypes slechts tot op zekere hoogte voorspelbaar zijn terwijl de reacties van stereotypen volledig voorspelbaar zijn. De doorsnee kijker voorspelt graag, maar wordt in zijn voorspelling ook graag eens verrast.

Het archetype helpt de kijker anticiperen,  maar is slechts tot op zekere hoogte voorspelbaar.